Meydana gelen bir trafik kazasında, hasara uğrayan ve pert işlemi yapılan araç için ödenen tazminat tutarının yetersiz olması durumunda bakiye (ek) tazminat talebinde bulunulabilir.

Bakiye pert bedeli, bir aracın piyasa değeri ile sigorta şirketi tarafından ödenen değer arasındaki farkı ifade eder. Araç Pert bedeli, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine konu edilebilen bir tazminattır. TTK da ayrıca düzenlenmemiş olan Kasko Sigortası, bir mal sigortası olup, kanunda zarar sigortaları başlığı altında düzenlenmiştir. Mal sigortalarında, sigortalı ile sigortacı arasında gerek rizikonun niteliği ve gerekse tazminat miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıktığı takdirde, bu uyuşmazlıkların giderilmesinde, öncelikle sigorta poliçesindeki, yasanın emredici hükümlerine aykırı olmayan genel ve özel şart hükümlerinden, bu hükümlerde boşluk olduğu takdirde TTK’nın sigorta hukukuna ilişkin ve mal sigortalarına ilişkin genel hükümlerinden ve yine boşluk bulunması halinde TTK 1451 maddesi hükmü gereğince TBK hükümlerinden yararlanılması gerekir. 

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları madde 1’de bu sigorta ile sigortacının, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından doğan menfaatini belirtilen risklerin gerçekleşmesi durumunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alacağı belirtilmiş, madde A.5’te ise hangi zararların teminat dışında kalacağı sayılmak suretiyle hüküm altına alınmıştır. Kasko Poliçesi Genel Şartları A–Sigortanın Kapsamı, A.1. Sigortanın Konusu başlıklı maddesine göre “Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. “ a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c)Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, d) Aracın yanması, e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi” şeklinde düzenlenmiştir.

Kasko sigortası özel yasalarla düzenlenmiş bir sigorta sözleşmesidir. TTK kapsamında 1460. Maddede sigorta değeri “Sigorta değeri sigorta olunan menfaatin tam değeridir.” şeklinde düzenlenmiştir. Zira sigortalı ile sigortacının bir aracın sigorta teminatı kapsamında meydana gelebilecek riziko kapsamında meydana gelen zararlar için kasko sigortası genel şartlarına aykırı olmamak kaydıyla özel hükümlere göre anlaştığı bir sözleşmedir. Bu hususta sigortacının zararla ilgili muafiyetler belirleyebileceği de Kasko Sigortası Genel Şartları A.6. maddesinde “Sigorta poliçesinde, tespit olunan bir miktara veya hasar ile sigorta bedelinin belli bir oranına kadar olan zararın sigortacı tarafından tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir. Bu şekilde belirlenen muafiyetler en az 14 punto büyüklüğünde harflerle poliçeye yazılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu kapsamda aracın gördüğü hasar nedeniyle pert-total işlemi görmesi sonucu ödenecek tazminat kural olarak kaza tarihindeki aracın rayiç değeridir. Ancak TTK ve Kasko Sigortası Genel Şartlarına aykırı olmamak kaydıyla taraflarca düzenlenmiş bulunan kasko poliçesi özel hükümleri de dikkate alınacaktır.

Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta; kaza tarihindeki rayiç değerin doğru belirlenip belirlenmediğidir. Çoğu zaman sigorta şirketleri tarafından, aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinin düşük belirlendiği görüldüğünden, bakiye talepler gündeme gelmektedir. Ayrıca sovtaj bedeline de dikkat edilmesi gerekmektedir. Uzman bir avukattan yardım alınmasında fayda olacaktır.

Mevzuat incelendiğinde; Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.2.maddesinde; “Onarım masraflarının sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, aracın hasar anındaki rayiç değeri ödenir. Bu durumda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Aynı şekilde kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur…” düzenlemesi yapılmıştır.

Kasko Sigortası Genel Şartları içeriğinde rayiç değerin hangi kriterlere göre belirleneceği 3.3. Sigorta Bedeli, Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi başlığı altında; “3.3.1. Sigorta Bedeli, 2 3.3.1.1.Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle Rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. Rayiç değer için esas alınacak referansa veya Rayiç değeri belirleme yöntemine poliçede yer verilir. Bu yönde bir referans belirlenmemişse veya bu belirleme somut değilse Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince belirlenerek ilan edilen riziko tarihi itibariyle geçerli rayiç değere ilişkin liste esas alınır” belirtilmiştir.

Temerrüt ve Faiz; TTK m. 1427/2 “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve herhâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur.” düzenlemesiyle başvurudan itibaren 45 gün içerisinde tazminatın ödenmesi gerektiği, ödenmemesi halinde kırk beş gün sonra temerrüdün oluşacağı ifade edilmiştir. 

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.3.4.1. maddesi “Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur.” hükmünü amirdir. 

Dikkat edilmesi gereken nokta; kasko poliçesi ile sigortalı araç kullanım tarzının ticari nitelikte olup olmadığıdır. Başvuru konusu aracın ticari nitelikte olması halinde avans faiz işletilmesi gerekmektedir.

Bkz. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları

 

 

 

Tazminat alacaklarınıza ilişkin başvurunuzla ilgili uzman sigorta hukuku avukatından yardım almak hukuki açıdan sizi koruyacaktır. Detaylı bilgi için bize ulaşabilirsiniz. 

Bu sitede yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır. Bu yazılardan kaynaklı herhangi bir sorumluluğumuz bulunmamaktadır.